Maatregelen voor zelfstandigen

Update op 19/05/2020

Op federaal niveau:

Update op 19/05: Het crisis-overbruggingsrecht verlengd voor juni

Op regionaal niveau:

Nuttige links

Op federaal niveau

Welke steun is er voor de zelfstandigen getroffen door Covid-19 op het vlak van de sociale wetten (bijdragen) en het vervangingsinkomen (overbruggingsrecht)?

De sociale zekerheid van de zelfstandigen doet er alles aan opdat elke zelfstandige getroffen door de Covid-19-crisis terecht kan bij zijn sociaal verzekeringsfonds voor een reeks steunmaatregelen:

1. U bent zelfstandige in hoofdberoep

Dit is de steun waar u op kan rekenen:

1.1. Sociale bijdragen: vermindering, uitstel of vrijstelling

  • Vermindering van de voorlopige sociale bijdragen voor 2020
    Mogelijkheid om het bedrag van uw kwartaalbijdrage te verlagen tot 717,18 euro, naargelang het verwachte inkomen voor 2020
  • Uitstel met een jaar voor de betaling van de sociale bijdragen voor de kwartalen 2020/1 en 2020/2
    Het uitstel met een jaar wordt toegekend zonder verlies van rechten in het sociaal statuut, en met de garantie dat er geen enkele verhoging verschuldigd is voor de laattijdige betaling.
  • Vrijstelling van bijdragen voor de kwartalen 2020/1 en 2020/2
    De vrijstelling betekent dat de pensioenrechten geschorst zijn voor de betrokken kwartalen, behalve bij een aanvraag tot afkoop die gerealiseerd moet worden door de zelfstandige binnen een termijn van vijf jaar.

Er staan zeer vereenvoudigde formulieren voor de zelfstandigen op de websites van hun sociale verzekeringsfondsen met het oog op een versnelde behandeling door de sociale verzekeringsfondsen en het RSVZ.

1.2. Vervangingsinkomen (overbruggingsrecht)

Een vervangingsinkomen van 1.291,69 euro (1.614,10 euro met gezinslast) wordt toegekend door het sociaal verzekeringsfonds aan de zelfstandigen op basis van vier types van impact:

  • Elke zelfstandige die zijn activiteit volledig moet onderbreken naar aanleiding van de sanitaire maatregelen in de besluiten van 13, 18, 23 en 24 maart 2020
    (gesloten restaurants en cafés, niet-voedingszaken,…)
  • Elke zelfstandige die zijn activiteit moet beperken naar aanleiding van de sanitaire maatregelen in de besluiten van 13, 18, 23 en 24 maart 2020
    (restaurants beperkt tot take away/levering, krantenwinkels (maart),…).
  • Elke zelfstandige die een zorgberoep uitoefent en die zijn niet-dringende activiteiten gedurende 7 dagen onderbreekt (buiten de dringende (para)medische gevallen) (psychologen, kinesisten, tandartsen, specialisten,…).
  • Elke zelfstandige die zijn activiteit uit eigen beweging gedurende 7 dagen volledig onderbreekt
    (door quarantaine, gebrek aan grondstoffen, verschillende redenen van economische of organisatorische aard verbonden met Covid-19,…)

Deze maandelijkse financiële steun wordt toegekend voor maart, april, mei en juni 2020. De periode kan verlengd worden indien nodig.

Deze steun is bedoeld voor de zelfstandigen in hoofdberoep, met inbegrip van de starters en de meewerkende echtgenoten.

Het genot gedurende de maand van een ander vervangingsinkomen (ook in een beperkt aantal gevallen van een arbeidsongeschiktheidsuitkering) vormt geen obstakel om te genieten van het crisis-overbruggingsrecht. De zelfstandigen in ongeschiktheid die momenteel geen activiteit meer uitoefenen of een beperkte activiteit toegelaten door de adviserende arts, blijven volledig ten laste van de mutualiteit en kunnen dus geen aanspraak maken op het crisis-overbruggingsrecht.

De aanvragen worden geregistreerd door het sociaal verzekeringsfonds. Er is een vereenvoudigd formulier beschikbaar, ook op hun websites.

De betaling van de financiële uitkeringen voor een maand gebeuren uiterlijk in het begin van de volgende maand.

Deze maandelijkse financiële steun wordt toegekend voor maart, april, mei en juni 2020. De periode kan indien nodig worden verlengd.

2. U bent zelfstandige in bijberoep

2.1. Meerdere steunmaatregelen hebben betrekking op de sociale bijdragen: vermindering (of de bijdrage tot nul herleiden) en uitstel

  • Vermindering van de voorlopige sociale bijdragen voor 2020
    Mogelijkheid om het bedrag van uw kwartaalbijdrage te verlagen in functie van uw verwachte inkomsten voor 2020.
    In geval van verwachte inkomsten lager dan 1.548,18 euro, is de zelfstandige in bijberoep geen bijdragen verschuldigd.
  • Uitstel met een jaar van de betaling van sociale bijdragen voor de kwartalen 2020/1 en 2020/2
    Het uitstel met een jaar wordt toegekend zonder verlies van rechten in het sociaal statuut, en met de garantie dat er geen enkele verhoging verschuldigd is voor de laattijdige betaling.

2.2. De toekenning van een vervangingsinkomen (overbruggingsrecht) aan de zelfstandigen in bijberoep

De zelfstandige in bijberoep die zijn activiteit door Covid-19 moet onderbreken (beschrijving van de types van onderbreking: zie punt 1.2 hierboven) kan genieten van een uitkering overbruggingsrecht onder de volgende bijkomende voorwaarden:

  • Als hij in 2020 verplichte kwartaalbijdragen betaalt op basis van een jaarlijks inkomen ten minste gelijk aan 13.993,78 euro (en dus kwartaalbijdragen verschuldigd is van 717,18 euro (zonder kosten) zoals een zelfstandige hoofdberoep), kijk dan naar punt 1.2 hierboven. Er zijn geen bijkomende voorwaarden.
  • Als hij in 2020 verplichte bijdragen betaalt op basis van een jaarlijks inkomen dat zich situeert tussen 6.996,89 en 13.993,78 euro, zijn de volgende specifieke voorwaarden van toepassing:
    • Het gaat om een gedeeltelijk overbruggingsrecht: de financiële uitkering bedraagt 807,05 € per maand als hij gezinslast heeft, 645,85 € in de andere gevallen.
    • Er is een plafond voorzien van 1.614,10 euro in functie van de vervangingsinkomens. Bijvoorbeeld: als er een tijdelijke werkloosheidsuitkering ontvangen wordt van 1.100,00 euro, wordt het overbruggingsrecht verlaagd tot 514,10 euro).

Voor het overige, kijk naar punt 1.2 hierboven.

3. U bent actieve gepensioneerde zelfstandige

3.1. Meerdere steunmaatregelen hebben betrekking op de sociale bijdragen: vermindering (of de bijdrage tot nul herleiden), uitstel en vrijstelling

  • Vermindering van de voorlopige sociale bijdragen voor 2020
    Mogelijkheid om het bedrag van uw kwartaalbijdrage te verlagen in functie van uw verwachte inkomsten voor 2020.
    In geval van verwachte inkomsten lager dan 3.096,36 euro, is de actieve gepensioneerde zelfstandige geen bijdragen verschuldigd.
  • Uitstel met een jaar van de betaling van sociale bijdragen voor de kwartalen 2020/1 en 2020/2
    Het uitstel met een jaar wordt toegekend zonder verlies van rechten in het sociaal statuut, en met de garantie dat er geen enkele verhoging verschuldigd is voor de laattijdige betaling.
  • Vrijstelling van bijdragen voor de kwartalen 2020/1 en 2020/2

Een vereenvoudigd formulier is beschikbaar bij uw sociaal verzekeringsfonds.

3.2. Toekenning van een vervangingsinkomen (gedeeltelijk overbruggingsrecht) voor de zelfstandigen actief na hun pensionering

De zelfstandige actief na zijn pensionering die zijn activiteit door Covid-19 moet onderbreken (beschrijving van de types onderbreking : zie punt 1.2 hierboven), kan genieten van een uitkering overbruggingsrecht als hij in 2020 verplichte kwartaalbijdragen betaalt op basis van een jaarlijks inkomen ten minste gelijk aan 6.996,89 euro.

De specifieke voorwaarden van dit overbruggingsrecht zijn de volgende:

  • Het gaat om een gedeeltelijk overbruggingsrecht: de financiële uitkering bedraagt 807,05 € per maand als hij gezinslast heeft, 645,85 € in de andere gevallen.
  • Er is een plafond voorzien van 1.614,10 euro voor de vervangingsinkomens. Bijvoorbeeld: in geval van een maandelijks pensioen van 1.100,00 euro, wordt het overbruggingsrecht verlaagd tot 514,10 euro).

Voor het overige, kijk naar punt 1.2 hierboven.

Moratorium op faillissementen aangenomen (13/05) en verlengd tot 17 juni

Een onderneming, een kmo, een zelfstandige, een beoefenaar van een vrij beroep die zijn betalingen niet meer uitvoert en van wie het krediet geschokt is (waarbij de banken geen krediet meer toekennen) gaat failliet. Deze faillietverklaring kan plaatsvinden op vraag van een schuldeiser, op vraag van het parket of op aangifte van het faillissement door het bedrijf zelf. Dan wordt een curator belast met het beheer van de faillissementsgoederen en met het voldoen van de schuldeisers. Bij de afsluiting van het faillissement, gaat de curator over tot de vereffening van de onderneming door het te gelde maken van de activa en de schuldvorderingen ervan te recupereren.

Het besluit beoogt de ondernemingen die zwaar getroffen zijn door de crisis, maar die tot 18 maart in goede gezondheid verkeerden. Concreet,

  • worden deze ondernemingen beschermd tegen inbeslagnemingen;
  • kunnen zij niet failliet verklaard worden op vraag van hun schuldeisers (maar wel op vraag van het openbaar ministerie, of met de instemming van de debiteur zelf);
  • kunnen de lopende contracten niet opgezegd worden voor wanbetaling;
  • wordt de debiteur tijdelijk niet verplicht om een aangifte van faillissement te doen;
  • beslist de ondernemingsrechter of een debiteur kan genieten van deze opschorting als deze laatste haar inroept als verdediging.

Deze hervorming beoogt niet de ondernemingen die zich al in een faillissementssituatie bevonden. De frauduleuze faillissementen zullen natuurlijk nog steeds vervolgd worden door de parketten. 

Een ouderschapsuitkering COVID-19 voor de zelfstandigen (19/05)

Rekening houdend met de beslissingen van de Nationale Veiligheidsraad, met name inzake de gefaseerde heropening van de scholen, is er op korte termijn nood aan maatregelen ten gunste van de ouders die werken en die tegelijkertijd moeten zorgen voor de opvang van de kinderen.

Naar het voorbeeld van het ouderschapsverlof Covid-19 toegekend aan de werknemers, moest er een analoge maatregel genomen worden voor de zelfstandigen.

Het ontwerp van koninklijk besluit, verdedigd door minister van Zelfstandigen Denis DUCARME en minister van Sociale Zaken Maggie DE BLOCK, is gericht op de zelfstandigen in hoofdberoep die hun activiteit voortzetten of hervatten, maar die hun werkuren moeten terugschroeven om te zorgen voor een of meerdere kinderen jonger dan 12 jaar of met een beperking.

De uitkering zal 532,24 euro per maand bedragen of 875 euro voor een eenoudergezin. Deze uitkering is gericht op de zelfstandigen die hun activiteiten voorzetten in mei en juni. Zij kan dus niet worden gecumuleerd met het vervangingsinkomen “overbruggingsrecht”.

Om te genieten van dit verlof, kunnen de zelfstandige ouders vanaf volgende week hun aanvraag indienen bij hun sociaal verzekeringsfonds (Groupe S, Xerius, Liantis, Partena, Acerta, Securex-Integrity, Incozina, Multipen, L’Entraide, UCM en de Nationale Hulpkas – deze laatste is een overheidsinstantie). Het formulier zal online beschikbaar zijn op de websites van alle sociale verzekeringsfondsen in de loop van volgende week.

Ter herinnering, het RSVZ stelt daarnaast een callcenter ter beschikking van de zelfstandigen die meer informatie wensen over hun sociale rechten of over de steunmaatregelen van de federale overheid naar aanleiding van de coronaviruspandemie. Het gratis nummer 0800/12.018 is bereikbaar van maandag tot vrijdag van 9u tot 18u.

    Op regionaal niveau

    Vlaamse gewest: Compensatiepremie voor ondernemers die zwaar omzetverlies hebben

    Op voorstel van Vlaams minister van Economie Hilde Crevits heeft de Vlaamse Regering beslist dat ook ondernemingen die een groot omzetverlies kennen naar aanleiding van de coronacrisis steun kunnen krijgen. Dat gaat dan om ondernemingen die niet verplicht moeten sluiten, maar (in)direct zware beperkingen ondervinden. Dergelijke ondernemers vinden we in allerlei sectoren zoals in de evenementensector, (para-)medische beroepen, dierenpensions, landbouwsector, dienstenleveranciers of gespecialiseerde voedings- en drankenwinkels zoals een pralinewinkel of wijnhandel. Zij krijgen een compensatiepremie van 3.000 euro om hun verliezen (deels) te compenseren.

    Veel bedrijven en ondernemingen lijden verliezen ten gevolge van de maatregelen die opgelegd worden om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Voor ondernemingen en winkels die verplicht moeten sluiten was er al de corona hinderpremie. Maar ook voor ondernemingen en hun toeleveranciers die nog verder mogen werken of winkels die openblijven maar door de beperkende maatregelen een groot omzetverlies hebben, komt er nu steun.

    Het gaat bijvoorbeeld om bedrijven in de evenementensector met ook veel freelancers en (para-)medische beroepen zoals kinesitherapeuten, tandartsen, psychologen of logopedisten die enkel nog dringende interventies mogen doen. Ook bedrijven die essentiële dienstverlening leveren inzake voeding zoals pralinewinkels of drankenhandelaars, maar door gebrek aan passage of toeristen toch zwaar omzetverlies lijden, kunnen een compensatiepremie ontvangen. Net zoals schilders of loodgieters die enkel nog dringende herstellingswerken mogen uitvoeren of landbouwers die gericht voor horeca-afnemers werken, en kunnen aantonen dat ze een omzetverlies van -60% hebben in de periode tussen 15 maart 2020 en 30 april in vergelijking met dezelfde periode vorig jaar.

    Steunmaatregel

    • De éénmalige compensatiepremie bedraagt 3.000 euro;
    • Er zijn maximaal 5 premies per onderneming als er meerder exploitatiezetels per onderneming zijn;
    • Ook zelfstandigen in bijberoep, die door de hoogte van het inkomen sociale bijdragen betalen als een zelfstandige in hoofdberoep, kunnen de compensatiepremie van 3.000 euro ontvangen;
    • Zelfstandigen in bijberoep die een inkomen hebben tussen 6.996,89 euro en 13.993,78 euro kunnen een beroep doen op een compensatiepremie van 1.500 euro. Deze premie geldt ook voor zelfstandigen in bijberoep die verplicht moeten sluiten, maar geldt niet voor zelfstandigen in bijberoep die dit combineren met een job als werknemer van 80% of meer.
    • Het omzetverlies is minstens -60% ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. De referentieperiode is 14 maart 2020 tot en met 30 april 2020.
    • Voor starters wordt gewerkt met een omzetdaling van -60% ten opzichte van het neergelegde financieel plan.
    • Voor de ondernemingen in de vorm van een vzw is de compensatiepremie ook mogelijk, onder voorwaarde dat er minstens één iemand voltijds tewerkgesteld is.
    • De compensatiepremie zal aangevraagd kunnen worden via een toepassing bij VLAIO.

    Evaluatie voor 30 april 2020

    Alle maatregelen voor steun aan ondernemingen die verplicht moeten sluiten of die beperkingen ondervinden door de genomen maatregelen tegen de verspreiding van het coronavirus zullen voor 30 april 2020 ook geëvalueerd worden.

    Vlaams minister van Werk Hilde Crevits: “De coronacrisis heeft een grote impact, op onze gezondheid, maar ook op onze economie. Heel wat bedrijven en ondernemingen kunnen en mogen blijven werken, maar hebben een sterk omzetverlies. De maatregelen tegen het coronavirus beperken hen ernstig in hun exploitatie. Ook voor hen voorzien we nu in een steunmaatregel. Ze kunnen een compensatiepremie van 3.000 euro ontvangen. Die compensatiepremie is van toepassing voor bijvoorbeeld de eventsector, kinesitherapeuten of pralinewinkels.”

    Brusselse hoofdstedelijke regering

    De Brusselse hoofdstedelijke regering is het eens geworden over de manier waarop een steunpremie van 2.000 euro kan worden aangevraagd door zelfstandigen en ondernemingen met niet meer dan vijf VTE’s, die door de maatregelen om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan, een sterke terugval van hun activiteit kennen.

    Deze premie zal toegankelijk zijn voor ondernemingen en zelfstandigen met exploitatiezetel in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Per onderneming zal één premie aangevraagd kunnen worden.

    Concreet wordt de premie afhankelijk gemaakt van:

    • De toekenning van het volledige overbruggingsrecht voor de maanden maart of april, voor zelfstandigen die actief zijn als natuurlijke persoon en voor bedrijven waarvan de zaakvoerder zelfstandig is;
    • Het feit dat een meerderheid van de werknemers door de coronacrisis tijdelijk werkloos is, voor ondernemingen waarvan de zaakvoerder niet zelfstandig is en voor verenigingen met een maatschappelijk doel van economische of commerciële aard en waarvan de financiering afkomstig van de overheid niet meer dan 50% bedraagt.

    Bedrijven die de eenmalige premie van 4.000 euro of om het even welke andere naar aanleiding van de coronacrisis ingevoerde premie van het Brussels hoofdstedelijk gewest of van een ander gewest of een gemeenschap hebben aangevraagd, kunnen geen gebruik maken van deze maatregel.

    De premieaanvraag zal begin juni kunnen worden ingediend. Net zoals voor de premie van 4.000 euro zal er alles aan gedaan worden om de administratieve formaliteiten zo eenvoudig mogelijk te houden en de betaling zo snel als het kan uit te voeren.

    Wil je graag op de hoogte blijven van wijzigingen of nieuwe premies, zoals bijvoorbeeld de effectieve datum waarop de steunpremie van 2.000 Euro kan aangevraagd worden, dan kan je je mail toevoegen aan deze mailinglijst.

    Nuttige links


     
    Deel deze pagina